Zgłaszają się do mnie przedsiębiorcy opłacający dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zgodnie z ustawą o świadczeniach
Zgłaszają się do mnie przedsiębiorcy opłacający dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zgodnie z ustawą o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Jak wynika z podawanych przez nich informacji, wiele wątpliwości budzi kwestia ustania dobrowolnego ubezpieczenia z mocy ustawy w przypadku nieopłacenia należnej składki. Pojęcie ˝nieopłacenia składki˝ nie zostało w sposób ustawowy zinterpretowane. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w swojej praktyce przyjął, że obejmuje ono:
- nieopłacenie składki w ogóle,
- opłacenie jej w niepełnej wysokości,
- opłacenie za dany miesiąc składki w pełnej wysokości, ale po ustawowym terminie.
Zgodnie z tymi zasadami wyłączeniu z ubezpieczenia podlega między innymi osoba, która opłaciła za dany miesiąc składkę w niepełnej kwocie. Ubezpieczenie ustaje również w przypadku, gdy składka została opłacona, ale po określonym przepisami terminie i nie ma przy tym znaczenia, jak duże było opóźnienie w zapłacie. Wyłączenie z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego następuje od pierwszego dnia tego miesiąca, za który składkę należało opłacić.
W praktyce w przypadku zwłoki z zapłatą wynoszącej choćby jeden dzień, przedsiębiorca musi złożyć do ZUS wniosek o zgodę na opłacenie składki po terminie. ZUS może się zgodzić, ale nie musi. Jeśli takiej zgody nie wyrazi, przedsiębiorca traci prawo do zasiłku chorobowego. Musi wówczas złożyć do ZUS formularz ZUS ZWUA i z tym dniem wyrejestrować się ze wszystkich ubezpieczeń, do których był zgłoszony(w tym ubezpieczenia chorobowego), a następnie złożyć formularz ZUS ZUA, na którym od tej samej daty zgłosi się do wszystkich ubezpieczeń, w tym również do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Prawo do zasiłku chorobowego uzyska dopiero po 180 dniach opłacania składki.
Podobnie jest w przypadku zapłacenia składki w terminie, ale w niższej wysokości. Przedsiębiorca musi złożyć do ZUS wniosek o wyrażenie zgody na opłacenie składki po terminie. Jeśli ZUS się nie zgodzi, to przedsiębiorca traci prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego i powtórnie musi powtarzać całą procedurę. W tym przypadku również prawo do zasiłku uzyska dopiero po 180 dniach.
ZUS nie powiadamia przedsiębiorcy, że jego ubezpieczenie ustało. Często się zdarza, że przedsiębiorca nie jest nawet świadomy tego, iż ustało jego ubezpieczenie i nadal opłaca składki na ubezpieczenie chorobowe. O swojej sytuacji dowiaduje się wówczas, gdy ZUS odmawia mu wypłaty zasiłku chorobowego - w czasie, gdy zasiłek z opłacanego ubezpieczenia jest mu najbardziej potrzebny.
W ten sam sposób są traktowani wspólnicy spółki cywilnej i inne osoby współpracujące z przedsiębiorcą. W tych przypadkach zwłoka w zapłacie lub niepełna wysokość opłaconej składki również powoduje ustanie ubezpieczenia chorobowego.
W zakresie uznania składanych przez przedsiębiorców wniosków dyrektorzy ZUS dysponują nieuregulowaną prawnie uznaniowością. Często przedsiębiorcy skarżą się na nieuwzględnienie swoich racji i wyjaśnień składanych w żądanych przez ZUS w wnioskach. Skarżą się na skomplikowane, biurokratyczne procedury. Często w rzeczywiście trudnych dla przedsiębiorców okresach, w których zasiłek chorobowy jest im konieczny, pozostają bez pomocy pomimo regularnie płaconych wcześniej składek. Przedsiębiorcy zwracają również uwagę na fakt, że opóźnienie zapłaty składki lub zapłata w niepełnej wysokości nie wstrzymuje natomiast wypłaty zasiłku chorobowego dla zatrudnionych w przedsiębiorstwie pracowników. Słusznie wskazują, że jest to niesprawiedliwe traktowanie obywateli przez prawo.
Bardzo proszę Panią Minister o zainteresowanie się tym ważnym problemem i przekazanie do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej koniecznych zmian w dotychczasowych przepisach prawa, które pozwoliłyby na uproszczenie obowiązującej procedury i sprawiedliwe rozwiązanie tej utrudniającej życie sprawie dotyczącej wielu Polaków.
Jakie stanowisko zajmie ministerstwo w powyższej sprawie?
Z poważaniem
Poseł Halina Rozpondek
Warszawa, dnia 22 maja 2007 r.